{"id":3964,"date":"2022-08-24T11:24:43","date_gmt":"2022-08-24T11:24:43","guid":{"rendered":"https:\/\/hrnest.pl\/blog\/?p=3964"},"modified":"2023-12-14T13:39:39","modified_gmt":"2023-12-14T13:39:39","slug":"4-dniowy-tydzien-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hrnest.pl\/blog\/4-dniowy-tydzien-pracy\/","title":{"rendered":"4 dniowy tydzie\u0144 pracy – nowo\u015b\u0107 czy powr\u00f3t do korzeni?"},"content":{"rendered":"\n

Coraz wi\u0119cej miejsc pracy na \u015bwiecie decyduje si\u0119 na skr\u00f3cenie tygodniowego czasu pracy swoich zespo\u0142\u00f3w. Najpopularniejszym rozwi\u0105zaniem zdaje si\u0119 by\u0107 w ostatnim czasie 4-dniowy tydzie\u0144 pracy, z dodatkowym dniem wolnym w ka\u017cdy pi\u0105tek. Jak taki system wp\u0142ywa na efektywno\u015b\u0107 firmy i… czy na pewno jest to nowe rozwi\u0105zanie?<\/p>\n\n\n\n

Jak d\u0142ugo pracowali\u015bmy na przestrzeni wiek\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n

Rewolucja przemys\u0142owa ca\u0142kowicie zmieni\u0142a nasze podej\u015bcie do pracy. Wielu pracownik\u00f3w zmuszonych by\u0142o do wykonywania swoich obowi\u0105zk\u00f3w przez 10 godzin dziennie, 6 dni w tygodniu.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1890 rz\u0105d USA wprowadzi\u0142 pierwsze systemowe rozwi\u0105zania rejestruj\u0105ce czas pracy w krajowych zak\u0142adach. Ku os\u0142upieniu wszystkich, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przeci\u0119tny wymiar pracy robotnika w fabryce wynosi\u0142 zawrotne 100 godzin(!) tygodniowo. Daje to ok. 5,200 godzin rocznie!<\/p>\n\n\n\n

Jak jednak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie przed kator\u017cniczymi normami wymuszonymi rewolucj\u0105 przemys\u0142ow\u0105? Czy cz\u0142owiek od zarania dziej\u00f3w musia\u0142 po\u015bwi\u0119ca\u0107 swoje \u017cycie pracy, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 stan dobrobytu?<\/p>\n\n\n\n

Historia okazuje si\u0119 zaprzecza\u0107:<\/p>\n\n\n\n

Europejczycy epoki kamienia (2.6 miliona lat temu \u2013 3 300 r. p.n.e.)<\/h2>\n\n\n\n

Praca:<\/strong> 3-5 h dziennie, 365 dni w roku<\/p>\n\n\n\n

W historii istnieje wiele wskaz\u00f3wek dotycz\u0105cych liczby godzin przeznaczanych ka\u017cdego dnia na prac\u0119 przez \u00f3wczesne spo\u0142eczno\u015bci. Co ciekawe, badacze s\u0105 w stanie ustali\u0107 z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem zwyczaje zwi\u0105zane z prac\u0105 ju\u017c dla prehistorycznych ludzi. Jest to mo\u017cliwe dzi\u0119ki obserwacji wsp\u00f3\u0142czesnych kultur zbieracko-\u0142owieckich.<\/p>\n\n\n\n

Na podstawie tych obserwacji, wysnuto teori\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej cz\u0142owiek prehistoryczny pracowa\u0142 od 3-5 godzin dziennie<\/a>. Nie ma co jednak traktowa\u0107 tego faktu z rozrzewnieniem \u2013 wed\u0142ug badaczy, spo\u0142eczno\u015bci zbieracko-\u0142owieckie nie mog\u0142y pozwoli\u0107 sobie na lenistwo. Ich praca odbywa\u0142a si\u0119 bowiem przez 365 dni w roku. Warto tutaj r\u00f3wnie\u017c nadmieni\u0107, \u017ce ilo\u015b\u0107 godzin pracy w poszczeg\u00f3lne dni mog\u0142a by\u0107 r\u00f3\u017cna i zale\u017ce\u0107 mog\u0142a od wielu czynnik\u00f3w: od pory roku, przez zapotrzebowanie na konkretne zasoby a\u017c po warunki pogodowe.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie jak ludzie wsp\u00f3\u0142cze\u015bni, cz\u0142owiek pierwotny tak\u017ce wyznawa\u0142 zasad\u0119: \u201enie sam\u0105 prac\u0105 cz\u0142owiek \u017cyje\u201d. Dlatego spora cz\u0119\u015b\u0107 roku \u0142owc\u00f3w-zbieraczy by\u0142a po\u015bwi\u0119cona rytua\u0142om religijnym, pogrzebom, czy dzia\u0142alno\u015bci artystycznej \u2013 kt\u00f3r\u0105 z reszt\u0105 mo\u017cemy podziwia\u0107 po dzi\u015b dzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\"Dzie\u0142o<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Staro\u017cytni Egipcjanie (3100 r. p.n.e. \u2013 332 r. p.n.e.)<\/h2>\n\n\n\n

Praca:<\/strong> 8 h dziennie, 131 dni w roku<\/p>\n\n\n\n

Tryb pracy Egipcjan mo\u017ce brzmie\u0107 dla nas bardzo znajomo \u2013 z niewielkimi tylko odst\u0119pstwami.<\/p>\n\n\n\n

Staro\u017cytni mieszka\u0144cy Egiptu pracowali bowiem przez 8 godzin dziennie, z uwzgl\u0119dnieniem 1-godzinnej przerwy na lunch w po\u0142udnie. Ich tydzie\u0144 sk\u0142ada\u0142 si\u0119 jednak z 10 dni, z czego 8 przeznaczonych by\u0142o na prac\u0119. Pozosta\u0142e 2 nale\u017ca\u0142o przeznaczy\u0107 na odpoczynek, udzia\u0142 w wydarzeniach kulturalnych czy obrz\u0119dach religijnych.<\/p>\n\n\n\n

Zobacz, jak wygl\u0105da\u0142 wniosek urlopowy staro\u017cytnych Egipcjan.<\/a><\/strong> Wygl\u0105da ca\u0142kiem znajomo…<\/p>\n\n\n\n

Na podstawie zapisk\u00f3w pozyskanych z Deir el-Medina<\/a> \u2013 wioski, gdzie wolni mieszka\u0144cy Egiptu pracowali nad grobowcami w Dolinie Kr\u00f3l\u00f3w \u2013 dowiadujemy si\u0119 tak\u017ce, \u017ce \u017cycie staro\u017cytnych Egipcjan by\u0142o zdecydowanie mniej skupione wok\u00f3\u0142 pracy ni\u017c ma to miejsce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie. Okazuje si\u0119, \u017ce rzemie\u015blnicy po\u015bwi\u0119cali na wykonywanie swoich obowi\u0105zk\u00f3w wy\u0142\u0105cznie 18 z 50 dni w ca\u0142ym miesi\u0105cu. Pozosta\u0142y czas przeznaczany by\u0142 na oddawanie si\u0119 uciechom dnia codziennego, festiwalom religijnym, warzeniu alkoholu czy szyciu ubra\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\"Mieszka\u0144cy<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Rzemie\u015blnik staro\u017cytnego Rzymu<\/h2>\n\n\n\n

Praca<\/strong>: 6 h dziennie, 185 dni w roku<\/p>\n\n\n\n

W przeciwie\u0144stwie do rzymskich niewolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy poddawani byli kator\u017cniczej pracy przez 24\/7 \u2013 wolni obywatele Rzymu pracowali w znacz\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci ok. 6 godzin dziennie<\/a> \u2013 od 6 rano do 12 w po\u0142udnie.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie wszyscy wiemy, jak staro\u017cytni Rzymianie uwielbiali \u015bwi\u0119towa\u0107. Okazuje si\u0119, \u017ce znacz\u0105ca sympatia Rzymian do obchodzenia r\u00f3\u017cnego rodzaju \u015bwi\u0105t nie pozosta\u0142a bez wp\u0142ywu na ich harmonogram pracy. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce obywatele rzymscy pracowali mniej wi\u0119cej przez po\u0142ow\u0119 roku. Dug\u0105 po\u0142ow\u0119 sp\u0119dzali w miejskich \u0142a\u017aniach, na wy\u015bcigach rydwan\u00f3w w Circus Maximus, czy podziwiaj\u0105c walki gladiator\u00f3w i przedstawienia teatralne.<\/p>\n\n\n\n

\u015aredniowieczny plebejusz<\/h2>\n\n\n\n

Praca<\/strong>: 8 h dziennie, 150 dni w roku<\/p>\n\n\n\n

\u017bycie ludzie \u015bredniowiecza na pewno nie nale\u017ca\u0142o do naj\u0142atwiejszych. Jednak czas po ust\u0105pieniu epidemii d\u017cumy rysowa\u0142 znacznie bardziej pozytywn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 dla wszystkich cz\u0142onk\u00f3w klasy robotniczej. Juliet Schor (ekonomistka i socjolo\u017cka) sugeruje, \u017ce kiedy plaga ust\u0105pi\u0142a, \u015bredniowieczni robotnicy nie po\u015bwi\u0119cali na prac\u0119 d\u0142u\u017cej ni\u017c 150 dni w roku.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug ekonomisty i historyka Thorolda Rogersa, typowy dzie\u0144 roboczy ludzi \u015bredniowiecza trwa\u0142 nie wi\u0119cej ni\u017c 8 godzin. Nale\u017cy jednak wspomnie\u0107, \u017ce najcz\u0119\u015bciej by\u0142o to 8 godzin wyci\u0119czaj\u0105cej pracy na roli lub inne, niemniej wymagaj\u0105ce fizycznie zaj\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n

\"Plebejusz<\/figure><\/div>\n\n\n\n

W tym miejscu warto r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107, \u017ce \u015bredniowieczni rolnicy dostosowywali sw\u00f3j czas pracy do p\u00f3r roku i okresu zbior\u00f3w. Zim\u0105 ich czas pracy naturalnie by\u0142 skr\u00f3cony, co z nawi\u0105zk\u0105 odrabiali w okresie wiosny i lata, kiedy praca potrafi\u0142a trwa\u0107 od \u015bwitu do zmierzchu.<\/p>\n\n\n\n

Wraz z rozprzestrzenianiem si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa w \u015bredniowiecznej Europie, powszechna r\u00f3wnie\u017c sta\u0142a si\u0119 wolna niedziela.<\/p>\n\n\n\n

Rzemie\u015blnicy Imperium Aztek\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Praca:<\/strong> 9 h dziennie, 274 dni w roku<\/p>\n\n\n\n

Dotychczasowe przyk\u0142ady mog\u0105 napawa\u0107 nas zazdro\u015bci\u0105 wobec poprzednich spo\u0142eczno\u015bci i ich frywolnego podej\u015bcia do pracy. Jednak nie wsz\u0119dzie praca by\u0142a traktowana w tak niezobowi\u0105zuj\u0105cy spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

\"Dzie\u0142o<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Pracownicy Imperium Aztek\u00f3w XIV w. oddawali si\u0119 pracy przez 4 z 5 dni w ca\u0142ym tygodniu, wolny dzie\u0144 po\u015bwi\u0119caj\u0105c na zakupy na lokalnym rynku. Oczywi\u015bcie \u017cycie Aztek\u00f3w nie polega\u0142o wy\u0142\u0105cznie na pracy. Kalendarz aztecki sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z 18 miesi\u0119cy, po 20 dni w ka\u017cdym miesi\u0105cu. 1. dnia ka\u017cdego miesi\u0105ca odbywa\u0142y si\u0119 festiwale i obrz\u0119dy religijne, w trakcie kt\u00f3rych Aztekowie otrzymywali dzie\u0144 wolny od pracy. Wraz z 73 dniami sp\u0119dzanymi na rynku, pracownicy Azteccy mieli w sumie 91 dni na odpoczynek.<\/p>\n\n\n\n

Jak pracujemy dzisiaj?<\/h2>\n\n\n\n

W czasach nam wsp\u00f3\u0142czesnych, poszczeg\u00f3lne kraje dopasowuj\u0105 czas pracy do swoich potrzeb. W krajach wysoko rozwini\u0119tych najcz\u0119\u015bciej pracuje si\u0119 mniej. Jest to zwi\u0105zane po cz\u0119\u015bci z wi\u0119ksz\u0105 dost\u0119pno\u015bci\u0105 korzystnych ofert pracy na cz\u0119\u015b\u0107 etatu.<\/p>\n\n\n\n

Obywatele biedniejszych lub rozwijaj\u0105cych si\u0119 kraj\u00f3w musz\u0105 po\u015bwi\u0119ca\u0107 na prac\u0119 wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 swojego czasu.<\/p>\n\n\n\n

Jednak \u015brednia roczna liczba godzin pracy z roku na rok ulega zmianie. Bardzo dobrze wida\u0107 to na poni\u017cszym wykresie:<\/p>\n\n\n\n