Zgodnie z art. 161 k.p. pracodawca jest obowi\u0105zany udzieli\u0107 pracownikowi na umowie o prac\u0119 urlopu wypoczynkowego w tym roku kalendarzowym, w kt\u00f3rym pracownik uzyska\u0142 do niego prawo. Urlop ten powinien by\u0107 udzielany zgodnie z planem urlop\u00f3w na podstawie wyliczonego wymiaru urlopu wypoczynkowego. Je\u017celi pracodawca nie sporz\u0105dza planu urlopu – w\u00f3wczas pracodawca ustala termin urlopu w porozumieniu z pracownikiem.<\/p>\n\n\n\n
Nierzadko jednak pracownicy nie wykorzystuj\u0105 urlopu wypoczynkowego zgodnie z zasad\u0105 wyra\u017con\u0105 w kodeksie pracy. W takiej sytuacji mamy do czynienia z urlopem zaleg\u0142ym. Pracodawca jest zobowi\u0105zany do chronologicznego udzielania pracownikowi urlopu wypoczynkowego. Oznacza to, \u017ce w pierwszej kolejno\u015bci nale\u017cy udzieli\u0107 urlopu zaleg\u0142ego, a nast\u0119pnie aktualnego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u0105d Najwy\u017cszy zwraca uwag\u0119 na fakt, i\u017c w przypadku zaleg\u0142ego urlopu, pracodawca nie ma obowi\u0105zku uzgadniania z pracownikiem terminu jego wykorzystania, lecz musi udzieli\u0107 mu urlopu w terminie do 30 wrze\u015bnia. <\/strong>Dla zachowania wymaga\u0144 wynikaj\u0105cych z tego przepisu wystarczy, \u017ce udzielony urlop rozpocznie si\u0119 najp\u00f3\u017aniej dnia 30 wrze\u015bnia.<\/p>\n\n\n\n Niewykonanie tego obowi\u0105zku przez pracodawc\u0119, stanowi w \u015bwietle art. 282 \u00a7 1 pkt 2 k.p. wykroczenie przeciwko prawom pracownika, zagro\u017cone kar\u0105 grzywny.<\/p>\n\n\n\n Pracownik winien wykorzysta\u0107 zaleg\u0142y urlop wypoczynkowy w terminie do dnia 30 wrze\u015bnia nast\u0119pnego roku kalendarzowego. Jest to ostateczny termin udzielenia urlopu, kt\u00f3ry jednak nie dotyczy tzw. urlopu na \u017c\u0105danie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W praktyce oznacza to, \u017ce je\u015bli zatrudniony ma 10 dni urlopu wypoczynkowego za 2023 r. i w danym roku nie wykorzysta\u0142 ani jednego dnia z puli urlop\u00f3w na \u017c\u0105danie, to w 2024 r. posiada jedynie 4 dni urlopu z art. 1672 k.p. za 2024 r. (a nie 8) i 10 zwyk\u0142ych dni zaleg\u0142ego urlopu wypoczynkowego.<\/p>\n\n\n\n Pracodawca ma obowi\u0105zek udzieli\u0107 pracownikowi zaleg\u0142ego urlopu zgodnie z terminem, nawet bez zgody pracownika. Roszczenia ze stosunku pracy ulegaj\u0105 przedawnieniu, dlatego tak wa\u017cne jest wykorzystanie przez pracownika urlopu najp\u00f3\u017aniej do 30 wrze\u015bnia.<\/strong> Pracodawca mo\u017ce wys\u0142a\u0107 pracownika na urlop w wymiarze zaleg\u0142ym w celu unikni\u0119cia kar.<\/p>\n\n\n\n Pracownik z kolei, po up\u0142ywie 30 wrze\u015bnia danego roku kalendarzowego, mo\u017ce s\u0105downie dochodzi\u0107 udzielenia urlopu<\/strong> do czasu przedawnienia roszczenia o ten urlop, czyli do up\u0142ywu 3 lat liczonych od 30 wrze\u015bnia roku, w kt\u00f3rym wykorzystanie urlopu mia\u0142o nast\u0105pi\u0107. <\/p>\n\n\n\n Dla przyk\u0142adu: zaleg\u0142y urlop z 2021 roku rozpoczyna sw\u00f3j trzyletni okres przedawniania z dniem 30 wrze\u015bnia 2022 roku, je\u017celi zosta\u0142 przesuni\u0119ty na ten rok. Po up\u0142ywie trzech lat, czyli 30 wrze\u015bnia 2023 roku prawo pracownika do tego urlopu ulegnie przedawnieniu.<\/p>\n\n\n\n Warto r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce pracownik nie mo\u017ce samodzielnie udzieli\u0107 sobie zaleg\u0142ego urlopu wypoczynkowego<\/strong>, nawet we wskazanym powy\u017cej terminie. Nawet zawiadomienie pracodawcy o rozpocz\u0119ciu zaleg\u0142ego urlopu wypoczynkowego nie usprawiedliwia nieobecno\u015bci pracownika w pracy. Pracownik zatem powinien uzyska\u0107 zgod\u0119 pracodawcy na wykorzystanie zaleg\u0142ego odpoczynku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Odwrotna sytuacja, tzn. wys\u0142anie pracownika na zaleg\u0142y urlop przez pracodawc\u0119, jest mo\u017cliwa i dopuszczalna. <\/strong>Wynika to z faktu, \u017ce prawo do urlopu wypoczynkowego okre\u015blone jest przepisami bezwzgl\u0119dnie obowi\u0105zuj\u0105cymi. Na pracodawcy ci\u0105\u017cy obowi\u0105zek udzielenia pracownikowi odpoczynku w odpowiednim rozmiarze i terminie, wed\u0142ug ustalonych zasad. Pracownik z kolei nie mo\u017ce zrzec si\u0119 prawa do urlopu i nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 wykorzystania urlopu <\/strong>udzielonego zgodnie z przepisami prawa pracy.<\/p>\n\n\n\n Pracownik mo\u017ce otrzyma\u0107 ekwiwalent pieni\u0119\u017cny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w przypadku zako\u0144czenia stosunku pracy. Ekwiwalent jest wyp\u0142acany, gdy pracownik nie wykorzysta\u0142 przys\u0142uguj\u0105cego mu urlopu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zgodnie z polskim prawem, rozliczenie p\u0142atnego urlopu wypoczynkowego nast\u0119puje w momencie zako\u0144czenia stosunku pracy, je\u015bli pracownik nie wykorzysta\u0142 urlopu do ko\u0144ca wrze\u015bnia.<\/p>\n\n\n\nOkres wykorzystania zaleg\u0142ych dni urlopu wypoczynkowego trwa do 30 wrze\u015bnia nast\u0119pnego roku<\/h2>\n\n\n\n
Czy kodeks pracy pozwala na udzielanie zaleg\u0142ego urlopu na \u017c\u0105danie?<\/h2>\n\n\n\n
Prawo do urlopu a zgoda pracodawcy<\/h2>\n\n\n\n
Czy pracodawca mo\u017ce nakaza\u0107 wykorzysta\u0107 zaleg\u0142y urlop wypoczynkowy?<\/h2>\n\n\n\n
Ekwiwalent pieni\u0119\u017cny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy dla pracownika<\/h2>\n\n\n\n
Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania:<\/h2>\n\n\n\n