Lekcja 1: Podróże służbowe – informacje prawne

Czym jest podróż służbowa według Kodeksu pracy? Poznaj najważniejsze przepisy, obowiązki pracodawcy i zasady wydawania poleceń wyjazdu służbowego.

Na początku odpowiedzmy sobie na pytanie: czym właściwie jest podróż służbowa?

Na definicję podróży służbowej składają się trzy elementy:

  1. Polecenie pracodawcy – wyjazd odbywa się na polecenie pracodawcy.
  2. Zadanie do wykonania – pracownik ma do wykonania określone zadanie służbowe.
  3. Miejsce wyjazdu – zadanie realizowane jest poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy.

Co ważne, wszystkie trzy warunki muszą zostać spełnione jednocześnie.

Oznacza to, że nie każdy wyjazd pracownika poza stałe miejsce pracy jest podróżą służbową. Przykładowo podróżą służbową nie jest przeniesienie pracownika na stałe do pracy w innej miejscowości.

Najważniejsze przepisy dotyczące podróży służbowych

Przy organizowaniu i rozliczaniu podróży służbowych należy uwzględnić kilka podstawowych aktów prawnych.

Art. 77⁵ § 1 Kodeksu pracy

Zgodnie z tym przepisem:

Pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

Przepis ten reguluje prawo pracownika do należności pokrywających koszty wyjazdu służbowego.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r.

Rozporządzenie w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej określa zasady rozliczania podróży służbowych.

Pracodawcy spoza sfery budżetowej mogą samodzielnie ustalać warunki wypłacania należności z tytułu krajowych i zagranicznych podróży służbowych, w tym diet.

Warunki te mogą zostać określone w:

  • układzie zbiorowym pracy,
  • regulaminie wynagradzania,
  • umowie o pracę, jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie ma obowiązku ustalania regulaminu wynagradzania.

Należy jednak pamiętać, że dieta za dobę podróży służbowej nie może być niższa niż dieta krajowa określona dla pracowników sfery budżetowej.

Jeśli pracodawca zdecyduje się na wypłatę wyższych należności, niż wynika to z rozporządzenia, powinien sprawdzić aktualne przepisy dotyczące oskładkowania oraz zaliczek na podatek dochodowy.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 25 marca 2002 r.

Rozporządzenie to określa warunki ustalania oraz sposób dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy.

Obowiązki związane z krajowymi i zagranicznymi podróżami służbowymi są pod wieloma względami podobne. W obu przypadkach pracodawca powinien zadbać o odpowiednią dokumentację, prawidłowe rozliczenie kosztów oraz zapewnienie pracownikom właściwych warunków odbywania podróży.

Polecenie wyjazdu służbowego

Podróż służbowa oznacza czasowe wykonywanie przez pracownika określonego zadania na polecenie pracodawcy poza miejscowością, w której znajduje się siedziba firmy, lub poza stałym miejscem pracy.

Kodeks pracy nie określa, w jakiej formie pracodawca powinien wydać polecenie wyjazdu służbowego.

Nie istnieją również przepisy narzucające konkretną treść takiego polecenia. Dotyczy to także rozporządzenia regulującego rozliczanie podróży służbowych w sferze budżetowej.

Forma polecenia wyjazdu służbowego

Zgodnie z przepisami polecenie wyjazdu służbowego może zostać wydane w dowolnej formie.

Co to oznacza w praktyce?

Pracodawca może przekazać polecenie:

  • ustnie,
  • wiadomością e-mail,
  • SMS-em,
  • w formie pisemnego dokumentu.

Przepisy nie wymagają zachowania formy pisemnej, nawet dla celów dowodowych.

Podstawą jest ogólna zasada wyrażania woli określona w art. 60 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy.

Kurs: Delegacje, praca zdalna i biurowa.

Organizacja pracy poza biurem, rozliczanie podróży służbowych i zapewnienie odpowiednich warunków pracy to ważne obowiązki pracodawcy. W tym kursie poznasz zasady delegowania pracowników, rozliczania kosztów wyjazdów oraz organizowania pracy zdalnej i stacjonarnej zgodnie z przepisami.
Dla kogo jest ten kurs?
Dla pracodawców, przedsiębiorców, managerów i specjalistów HR, którzy organizują podróże służbowe, zarządzają zespołami pracującymi zdalnie lub odpowiadają za warunki pracy w firmie.
Czego się nauczysz?

O autorkach:

Picture of Alicja Łempicka

Alicja Łempicka

Product Marketing Specialist

W czasie pracy w HRnest tworzyła treści i materiały edukacyjne, które pomagały przedsiębiorcom i managerom lepiej wykorzystywać możliwości systemu w codziennej pracy.

Picture of Joanna Cur

Joanna Cur

Radca prawny, ekspertka prawa pracy i HR

Radca prawny i ekspertka prawa pracy z ponad 25-letnim doświadczeniem. Wspiera przedsiębiorców
i managerów w bezpiecznym zarządzaniu zespołami, prowadzi szkolenia i doradza w zakresie prawa pracy.

Nasza strona internetowa używa plików cookie

Ta strona korzysta z plików cookie, abyśmy mogli świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Informacje zapisane w plikach cookie są przechowywane w Twojej przeglądarce i pełnią funkcje takie jak rozpoznawanie Cię przy ponownych odwiedzinach strony oraz pomagają naszemu zespołowi zrozumieć, które sekcje strony są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.

Niezbędne pliki cookie

Niezbędne pliki cookie powinny być zawsze włączone, abyśmy mogli zapisać Twoje preferencje dotyczące ustawień plików cookie.

CookieDomenaOpisCzas trwaniaTyp
elementorhrnest.plTen plik cookie jest używany przez motyw WordPress witryny. Pozwala właścicielowi serwisu na wdrażanie lub zmianę zawartości serwisu w czasie rzeczywistym.zawszeNiezbędny
moove_gdpr_popuphrnest.plTen plik cookie wykorzystywany jest w celu zapamiętania wyboru dotyczącego ustawień plików cookies.1 rokNiezbędny
Statystyczne i marketingowe pliki cookie

Włączenie tych plików cookie pomaga nam ulepszać naszą stronę internetową.

CookieDomenaOpisCzas trwaniaTyp
_gcl_auhrnest.plDostarczane przez Menedżera tagów Google w celu eksperymentowania z wydajnością reklamową witryn korzystających z ich usług.3 miesiąceStatystyka
test_cookiedoubleclick.netPlik test_cookie jest ustawiany przez doubleclick.net i służy do określenia, czy przeglądarka użytkownika obsługuje pliki cookie.15 minutMarketing
_gahrnest.plPlik cookie _ga, instalowany przez Google Analytics, oblicza dane dotyczące odwiedzających, sesji i kampanii, a także śledzi korzystanie z witryny na potrzeby raportu analitycznego witryny. Plik cookie przechowuje informacje anonimowo i przypisuje losowo wygenerowany numer w celu rozpoznania unikalnych gości.14 miesięcyStatystyka
_gidhrnest.plZainstalowany przez Google Analytics plik cookie _gid przechowuje informacje o tym, w jaki sposób odwiedzający korzystają ze strony internetowej, jednocześnie tworząc raport analityczny na temat wydajności witryny. Niektóre gromadzone dane obejmują liczbę odwiedzających, ich źródło oraz strony, które odwiedzają anonimowo.1 dzieńStatystyka
_gat_UA-{id}hrnest.plOdmiana pliku cookie _gat ustawionego przez Google Analytics i Menedżera tagów Google, aby umożliwić właścicielom witryn śledzenie zachowania odwiedzających i mierzenie wydajności witryny. Element wzorca w nazwie zawiera unikalny numer identyfikacyjny konta lub serwisu, do którego się odnosi.1 minutaStatystyka
_ga_{id}hrnest.plTen plik cookie jest instalowany przez Google Analytics.14 miesięcyStatystyka
FPAUhrnest.plTen plik cookie jest ustawiany przez Facebooka w celu wyświetlania reklam na Facebooku lub na platformie cyfrowej obsługiwanej przez reklamy Facebooka, po odwiedzeniu strony internetowej.3 miesiąceMarketing
_clckhrnest.plZachowuje identyfikator użytkownika i preferencje Clarity, unikalne dla tej witryny i przypisane do tego samego identyfikatora użytkownika.1 rokStatystyczne
_clskhrnest.plŁączy wiele odsłon strony użytkownika w jedno nagranie sesji Clarity.1 dzieńStatystyczne
_uetsidhrnest.plZawiera identyfikator sesji dla unikalnej sesji w witrynie. Uwaga: od lipca 2023 r. _uetsid został zaktualizowany o dodatkowe parametry w następujący sposób: Insights_sessionId, sygnatura czasowa, numer strony, aktualizacja, przesyłanie.1 dzieńMarketingowe
_uetvidhrnest.plUET przypisuje ten unikalny, anonimowy identyfikator gościa, reprezentujący unikalnego gościa. UET przechowuje te dane we własnym pliku cookie. Uwaga: od lipca 2023 r. _uetvid został zaktualizowany o dodatkowe parametry w następujący sposób: Insights_userId, cookieVersion, czas wygaśnięcia, zgoda, czas utworzenia cookie.1 rok z zaokrągleniem do pełnego miesiącaMarketingowe