Praca w godzinach nocnych a także w niedziele, święta oraz dni wolne od pracy wymaga szczególnego rozliczenia.

Pracownikom przysługuje dodatek do wynagrodzenia (za pracę w nocy, dni wolne, niedziele i święta) lub dzień wolny w zamian.

Pora nocna

Pracodawca określa godziny pór nocnych. Nie musi być ona określona w ten sam sposób dla wszystkich pracowników – może różnić się od potrzeb pracodawcy. Wybrane 8 godzin musi jednak odbywać się między godziną 21 a 7 rano.

Jeśli pracodawca nie posiada w regulaminie pracy stale ustalonych godzin pracy nocnej, a taką ma wykonywać pracownik, to jest on zobowiązany w ciągu pierwszych 7 dni od dopuszczenia pracownika do pracy poinformować go o tych ustaleniach poprzez formę elektroniczną lub pisemną.

Zgodnie z k.p. pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.

Jeżeli pracownik pracuje poza zakładem pracy, dodatek ten może być zastąpiony ryczałtem.

Pracownik pracujący w nocy

Pracownik, którego rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej 3 godziny pracy w porze nocnej lub którego co najmniej 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną, jest pracującym w nocy.

Czas pracy pracownika pracującego w godzinach nocnych nie powinien przekraczać 8 godzin, jeżeli wykonuje prace szczególnie niebezpieczne albo związane z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym.

Jeżeli pracownik podejmie się pracy w dzień wolny, można to rozwiązać za pomocą dwóch sposobów:

• Pracownik może odebrać dzień wolny od pracy. Gdy chodzi o wolną niedzielę musi ją odebrać w ciągu 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli, a jeśli nie ma takiej możliwości, to do końca okresu rozliczeniowego. Jeśli chodzi o święto dzień wolny musi mieć miejsce w danym okresie rozliczeniowym.
• Jeżeli nie jest możliwe udzielenie dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w tych dniach.

Praca w dni wolne, niedziele i święta

W Polsce są z góry określone dni wolne od pracy dla osób pracujących na umowie o pracę.

Praca w niedziele i święta jest dozwolona tylko w określonych przypadkach, np. w branżach usługowych, handlu, ochronie zdrowia, transporcie, gastronomii, czy w sytuacjach, gdy jest to niezbędne ze względu na społeczne potrzeby.

Pełną listę znajdziesz w art. 151 (10) Kodeksu pracy.

Art. 151 (10) Kodeksu pracy

Praca w niedziele i święta jest dopuszczalna tylko w wybranych przypadkach, m.in. w handlu, gastronomii, usługach, transporcie, ochronie zdrowia czy przy zaspokajaniu podstawowych potrzeb społecznych. Przepis zawiera pełną listę wyjątków.

Inne dni wolne

Pisaliśmy już o tym, że pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu tzw. dzień wolny z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy.

Dla pracowników, którzy pracuję od poniedziałku do piątku, tym dniem wolnym będzie sobota.

Ustawodawca bardzo restrykcyjnie podchodzi do rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych w sobotę.

Zgodnie z art. 151 (3) Kodeksu pracy Pracownikowi, który ze względu na okoliczności przewidziane w art. 151 (praca w godzinach nadliczbowych) § 1 wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym.

Nie można zapłacić pracownikowi za ten dzień, a jedynie udzielić dnia wolnego maksymalnie do końca okresu rozliczeniowego.

Art. 151 (3) Kodeksu pracy

Reguluje zasady rekompensaty za pracę w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy — pracownik musi otrzymać inny dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym.