Zwolnienie na dziecko do 14. roku życia

Jeśli zatrudniasz pracownika wychowującego co najmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat, pamiętaj, że przysługuje mu zwolnienie od pracy:

• 16 godzin
• 2 dni

Wybór należy do pracownika.

To uprawnienie przysługuje w każdym roku kalendarzowym, niezależnie od stażu pracy. Zwolnienie jest płatne – pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Jeśli zatrudniasz pracownika w niepełnym wymiarze czasu pracy, a ten wybierze wymiar zwolnienia od pracy w godzinach, to musisz przeliczyć te wymiar godzinowy proporcjonalnie do etatu (np. 1/2 etatu = 8 godzin). Niepełne godziny zaokrąglasz w górę.

Dodatkowe uprawnienia dla pracowników-rodziców

Jeśli pracownika obowiązuje krótsza dobowa norma czasu pracy (np. osoby z niepełnosprawnością albo pracownicy ochrony zdrowia), to musisz to uwzględnić:

• 14 godzin albo 2 dni – dla pracowników z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności (norma 7h/dzień),
• 15 godzin i 10 minut albo 2 dni – dla pracowników służb medycznych (norma 7h35min/dzień).

Art. 188 Kodeksu pracy

Przyznaje prawo do 2 dni albo 16 godzin zwolnienia od pracy w roku kalendarzowym na opiekę nad dzieckiem do 14. roku życia — z zachowaniem wynagrodzenia. Podstawą prawną jest art. 188 Kodeksu pracy.

Przerwy na karmienie dziecka piersią

Jeśli zatrudniasz kobietę karmiącą dziecko piersią, której czas pracy przekracza 6 godzin dziennie, to zgodnie z art. 187 Kodeksu pracy musi mieć ona zapewnione:

• 2 przerwy po 30 minut każda – wliczane do czasu pracy.

Jeśli karmi więcej niż jedno dziecko, przysługuje jej:

• 2 przerwy po 45 minut.

Na wniosek pracownicy możesz udzielić tych przerw łącznie.

Zasada jest prosta:

• Powyżej 6 godzin dziennie – 2 przerwy,
• Do 6 godzin dziennie – 1 przerwa,
• Do 4 godzin dziennie – brak przerwy.

Art. 187 Kodeksu pracy

Gwarantuje przerwy na karmienie piersią: 2 przerwy po 30 minut (wliczane do czasu pracy), a przy karmieniu więcej niż jednego dziecka — 2 przerwy po 45 minut.

Cel dodatkowych uprawnień

Uprawnienia związane z rodzicielstwem to cały zestaw świadczeń i rozwiązań, które mają wspierać Twoich pracowników w godzeniu życia zawodowego i rodzinnego – a Ciebie jako pracodawcę zobowiązują do ich prawidłowego wdrażania.

Urlop macierzyński, rodzicielski i ojcowski

Przysługują niezależnie od stażu pracy, a ich celem jest umożliwienie rodzicom opieki nad dzieckiem i regeneracji po porodzie.

Urlop wychowawczy

To szansa na dłuższą opiekę nad dzieckiem do 6. (lub w niektórych przypadkach 18.) roku życia.

Uzupełniający urlop macierzyński

Wszedł w życie 19 marca 2025 r. i dotyczy szczególnych przypadków wymagających hospitalizacji dziecka.

Zasiłki i ochrona pracownicza

To nie tylko obowiązek formalny, ale też realna pomoc dla rodzin – warto znać zasady wypłat i ograniczeń w wypowiedzeniach umowy.

Pamiętaj: uprawnienia rodzicielskie to nie tylko obowiązek dla ciebie, jako pracodawcy, ale także element budowania przyjaznej, wspierającej kultury pracy. Dobrze zaopiekowany rodzic to lojalny i zmotywowany pracownik.

Podsumowanie rozdziału

W tej części wyjaśniliśmy zasady korzystania z urlopów macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego i wychowawczego – wraz z wyjątkami, ochroną pracownika i wymaganymi formalnościami.

Omówiliśmy też sytuacje szczególne, takie jak wcześniactwo, hospitalizacja dziecka czy przejęcie opieki przez ojca, oraz nowy uzupełniający urlop macierzyński.

Wskazaliśmy także dodatkowe uprawnienia, m.in. dni wolne na dziecko i przerwy na karmienie.

To zestaw praktycznych zasad, które pomagają prawidłowo wspierać osoby łączące pracę z opieką nad dzieckiem i działać zgodnie z Kodeksem pracy.